Opening
Piece of Peace to artystyczno-edukacyjny projekt, który od 2003 roku w Japonii łączy popularyzację dziedzictwa kulturowego i naturalnego UNESCO z atrakcyjnością zabawy klockami LEGO. Pokazywane modele-repliki zabytków i miejsc przyciągnęły na przestrzeni dekady ponad 1,5 miliona odwiedzających podczas ponad 30 wystaw w Japonii. W 2013 roku przedsięwzięcie rozpoczęło światową trasę — jedną z pierwszych odsłon tej wersji międzynarodowej zorganizowano w Hongkongu w lipcu 2013 roku w centrum Cityplaza.
Geneza i idea projektu
PIECE OF PEACE powstało w 2003 roku z intencją wsparcia aktywności UNESCO i zwiększenia świadomości o światowym dziedzictwie wśród szerokiej publiczności. Główna koncepcja jest prosta: zbudować rozpoznawalne zabytki i formy przyrody z dziesiątek tysięcy klocków LEGO, prezentując je jako „skarby Ziemi”. Organizatorzy stawiają na dostępność — wystawom towarzyszą materiały edukacyjne i działania dla dzieci, by poprzez zabawę przekazywać wiedzę o wartościach ochrony dziedzictwa.
Skala i dotychczasowe osiągnięcia (2003–2013)
Do 2013 roku projekt przeprowadził ponad 30 wystaw na terenie Japonii, odwiedzonych łącznie przez około 1,5 miliona osób. Taka skala oznaczała współpracę z wieloma instytucjami kulturalnymi i centrami handlowymi oraz zaangażowanie zespołów modelarzy i wolontariuszy. Kolekcje powstawały przy użyciu standardowych elementów LEGO i często były mobilne, co ułatwiało logistyki przy przenoszeniu zestawów między pokazami. Wersja japońska stała się wystawą masową i przyciągnęła uwagę mediów lokalnych oraz partnerów instytucjonalnych.
Wersja światowa i wystawa w Hongkongu (lipiec 2013)
W lecie 2013 roku Piece of Peace wystartowało na trasę światową; jedną z pierwszych imprez poza Japonią była wystawa w Hongkongu. Miejsce: Cityplaza (18 Taikoo Shing Road, Taikoo Shing, Island East). Okres ekspozycji w Cityplaza trwał od 5 lipca do 31 lipca 2013 roku, a wstęp był bezpłatny. Wersja hongkońska miała w programie głównie modele światowego dziedzictwa i rozszerzyła kolekcję o trzy nowe rekonstrukcje obiektów światowego dziedzictwa z Chin oraz o niedawno wpisane wówczas na listę UNESCO — górę Fuji. To wystąpienie zapowiadało dalszą ekspansję projektu poza Azję Wschodnią.
Organizacja, partnerzy i prawa autorskie
Realizacją programu PIECE OF PEACE w wersji światowej zajmowała się komitet wykonawczy złożony z trzech podmiotów: spółki PARCO, LEGO Japan oraz Bau Communications. W Hongkongu współorganizatorami byli m.in. Cityplaza i LEGO Hong Kong, zaś jako partnerzy występowały stowarzyszenia związane z UNESCO, w tym UNESCO Hong Kong Association oraz japońska Federacja Stowarzyszeń UNESCO. W materiałach prasowych wystawy podkreślano też kwestie prawne: LEGO, znak LEGO i figurka Minifigure należą do grupy LEGO i zostały wykorzystane za zgodą producenta.
Zawartość ekspozycji: co można było zobaczyć
Ekspozycja skupiała się na modelach wybranych obiektów wpisanych na listę UNESCO. W wersji hongkońskiej prezentowano łącznie dzieła reprezentujące 25 krajów i 40 obiektów światowego dziedzictwa. Wśród konkretnych uzupełnień znalazła się góra Fuji, która w ostatnich latach została uznana przez UNESCO, oraz trzy nowe repliki obiektów z Chin przygotowane przez lokalnych budowniczych. Modele obejmowały zarówno dziedzictwo kulturowe (architekturę, zabytkowe konstrukcje), jak i naturalne formacje terenu. Budowle wykonywano w różnych skalach: od niewielkich makiet po kilkumetrowe instalacje zajmujące znaczne fragmenty sal wystawowych.
Technika budowy i współpraca lokalnych twórców
Modele powstawały z tradycyjnych klocków LEGO przy użyciu sprawdzonych technik modelarskich: warstwowe układanie płytek i klocków, wykorzystanie elementów specjalnych do odwzorowania detali architektonicznych oraz łączenie modułów w większe panoramy. Przy wersjach międzynarodowych organizatorzy zapraszali lokalnych budowniczych do tworzenia dodatkowych elementów — w Hongkongu właśnie lokalni „builderzy” przygotowali trzy chińskie obiekty. W praktyce takie współtworzenie oznaczało wymianę doświadczeń, adaptację projektów do dostępnych zasobów i standaryzację wymiarów, aby poszczególne moduły można było bezpiecznie transportować.
Edukacja, publiczność i ograniczenia projektu
Projekt miał wyraźne cele edukacyjne: zwrócić uwagę młodszych odbiorców na wartość ochrony zabytków i środowiska, a także promować pokój poprzez zrozumienie wspólnego dziedzictwa. Ekspozycje towarzyszyły warsztaty i materiały informacyjne dla szkół. Jednocześnie przedsięwzięcie napotyka na ograniczenia. Modele LEGO są uproszczonym odwzorowaniem obiektów — nie zastępują badań naukowych ani rycin archeologicznych. Ponadto w przypadku dużych makiet wyzwania logistyczne i koszty transportu ograniczają liczbę miejsc, do których można dotrzeć. Wersje międzynarodowe wymagają też lokalnych partnerstw oraz zgód instytucjonalnych, co wpływa na zakres prezentowanych obiektów.
Dziedzictwo wystawy i dalsze perspektywy
Do 2013 roku Piece of Peace stało się jednym z przykładów, jak popularne zabawki można wykorzystać w popularyzacji dziedzictwa kulturowego. Ponad 1,5 miliona odwiedzających i wielokrotne wystawy w Japonii dowiodły, że forma makiety z LEGO jest atrakcyjna dla rodzin i szkół. Ekspansja do Hongkongu w 2013 roku potwierdziła możliwość międzynarodowej adaptacji projektu: prezentacje w centrach handlowych, współpraca z lokalnymi budowniczymi oraz partnerstwo z organizacjami UNESCO tworzyły model, który można replikować z zachowaniem wymogów lokalnych kontekstów. Dalsze edycje i trasy zależą od współpracy instytucjonalnej, dostępności zasobów i chęci społeczności lokalnych do uczestnictwa w tworzeniu nowych makiet.
